Heraldiek Bronnen Symbolen en Betekenis

Wapens en info Duitse Deelstaten of Bondslanden

Duitsland (Duits: Deutschland), officieel de Bondsrepubliek Duitsland (Duits: Bundesrepublik Deutschland), is een Midden-Europese staat die wordt gevormd door een Federatie van 16 zelfstandige Deelstaten, in het Duits Bundesländer of Länder (enkelvoud Land) geheten. Duitsland ligt in Midden-Europa en grenst in het Noorden aan de Oostzee, de Noordzee en Denemarken, in het Oosten aan Polen en Tsjechië. Voorts in het Zuiden aan Oostenrijk en Zwitserland en in het Westen aan Frankrijk, Luxemburg, België en Nederland. De Bondsrepubliek Duitsland heeft met 82.369.548 (2008) inwoners de grootste bevolking van alle landen in de Europese Unie. Het land is een belangrijk lid van de Europese Unie en van de economische, politieke en militaire organisaties in Europa.

Na de Frans-Duitse oorlog van 1870/1871 slaagde de Pruisische kanselier Otto von Bismarck erin de los van elkaar staande staten en koninkrijken van de Noord-Duitse Bond, Beieren, Württemberg, Baden en Hessen-Darmstadt achter zich te verenigen. Op 18 januari 1871 werd in de Spiegelzaal van het Kasteel van Versailles het Duitse Keizerrijk geproclameerd met Wilhelm I als eerste keizer.

Het Keizerrijk was een vorstenbond onder Pruisische leiding, waarbij de afzonderlijke staten op cultureel en bestuurlijk gebied een grote mate van soevereiniteit genoten.

Op het einde van de 19e, begin 20e eeuw laaiden de internationale spanningen zeer hoog op. De industriële revolutie, kolonialisme en nationalisme kenden hun hoogtijdagen, wat uiteindelijk resulteerde in de Eerste Wereldoorlog. Nadat het Duitse Rijk in 1918 gecapituleerd had, werd het gedwongen tot afstand van een aantal gebieden en tot zware herstelbetalingen. De zwakke structuur van de toen opgerichte Weimarrepubliek, de zware lasten die het land opgelegd waren, de sociale onrust en de economische crisis maakten de weg vrij voor de overname van het land door de nationaalsocialisten onder leiding van de Oostenrijker Adolf Hitler.

De door het Duitse Rijk begonnen Tweede Wereldoorlog leidde in 1945 tot de bezetting van het land door de geallieerde Russische, Britse, Amerikaanse en Franse strijdkrachten. De gebieden ten oosten van de rivieren Oder en Neisse werden aan Polen en de Sovjet-Unie toegewezen en de Duitse bevolking (ruim 12 miljoen) werd uit deze gebieden en de rest van Oost-Europa verdreven.

In 1949 werden in de geallieerde bezettingszones twee Duitse staten opgericht: de Bondsrepubliek Duitsland (BRD), die de Britse, Amerikaanse en Franse zone omvatte (West-Duitsland) en de Duitse Democratische Republiek (DDR) in het door de Sovjet-Unie bezette deel (Oost-Duitsland).

De Bondsrepubliek Duitsland werd gevormd naar het democratische en economische model van het westen; de regeringszetel, tevens hoofdstad van de Bondsrepubliek Duitsland, was Bonn, terwijl Oost-Berlijn hoofdstad van de DDR was. De DDR sloot zich, ideologisch, economisch en militair gezien aan bij het socialistische/communistische Oostblok, onder leiding van de Sovjet-Unie. Het werd de meest westelijke staat achter het IJzeren Gordijn.

De Berlijnse Muur scheidde vanaf 13 augustus 1961 Berlijn in oost en west en werd symbool voor de verdeelde natie. De val van het communistische blok en het einde van de Koude Oorlog betekenden ook de val van de muur op 9 november 1989, de opening van de grenzen tussen de twee Duitslanden en uiteindelijk de hereniging op 3 oktober 1990.

De regeringszetel stond van 1949 tot 1999 in Bonn. Daarna werd Berlijn de hoofdstad van het herenigde West- en Oostduitsland onder de naam Bondsrepubliek Duitsland. Het heeft de Bondsrepubliek Duitsland veel moeite en goud gekost de twee helften in maatschappelijk en economisch opzicht te verenigen. Nog altijd maakt het toenmalige DDR in economisch opzicht een minder florissante ontwikkeling door dan het voormalige West-Duitsland. Per januari 2002 ging Bondsrepubliek Duitsland met elf andere Europese landen binnen de Europese Unie over op de euro als nationale munteenheid. De oude munteenheid was de Duitse mark (DEM).

Onderstaand Heraldische Wapens die tegenwoordig door de 16 Staten van de Duitse Bonds Republiek worden gebruikt

Wapen
Freistaat
Bayern

Wapen
Deelstaat
Stad
Berlijn

Wapen
Bundesland
Brandenburg

Wapen
Vrije
Hanzestad
Bremen
Wapen
Vrije en
Hanze Stad
Hamburg
Wapen
Bundesland
Hessen
Wapen
Deelstaat
Mecklenburg-
Vorpommern
Wapen
Deelstaat
Nieder-
Sachsen
 
Op afbeelding klikken voor vergroting
               
  • De Vrijstaat Beieren (Duits: Freistaat Bayern, Beiers: Baian, Latijn: Bavaria) is qua oppervlak de grootste deelstaat (Bundesland) van Duitsland. De deelstaat, in het Zuiden van Duitsland gelegen, heeft als hoofdstad München. De vrijstaat is ontstaan uit het Hertogdom Beieren, dat deel uitmaakte van de Beierse Kreits. Oppervlakte: 70.551,57 km². Bevolking: 12.492.568 (31-03-2007). Bevolkingsdichtheid: 177,07 inw./km². Politiek: Minister-president: Horst Seehofer (CSU) Coalitie: CSU, FDP Stemmen in de Bondsraad: 6. Beieren ontstond toen een Germaanse stam, de Bajuwaren, in de 6e eeuw n.C. het gebied binnenviel en er een Hertogdom stichtte onder de Agilolfingen. In naam zijn de Beieren christen, maar pas na de komst van priesters uit het Iers-Gallische westen ontstond er een geloofsleven. Bonifatius werd ondersteund door Hertog Odilo (734-748) en reorganiseerde of stichtte de bisdommen Regensburg, Salzburg, Freising en Passau. Hertog Tassilo III (748-788) maakte zich los van het Frankische Rijk en onderwierp de Slavische stammen in het Alpengebied. In 788 werd Tassilo door Karel de Grote afgezet en het stamhertogdom ingelijfd bij het Frankischer Rijk. Bij de opdeling van het Frankische Rijk in 843 in het Verdrag van Verdun kwam Beieren ongedeeld bij het Oost-Frankische Rijk onder Lodewijk de Duitser. Binnen het Oost-Frankische Rijk was Beieren het kernland van de Koningen. Eeuwen later, In november 1918 werd de tot dan toe populaire Koning Lodewijk III door een volksopstand, de Beierse Revolutie onder leiding van de onafhankelijke socialist Kurt Eisner, afgezet en verjaagd. Eisner riep daarop de Freistaat Bayern uit en werd minister-president. Op 21 februari 1919 werd Kurt Eisner door de jonge graaf Anton von Arco auf Valley doodgeschoten. Als wraak riepen de onafhankelijke socialisten de Radenrepubliek Beieren uit. Later werden de onafhankelijke socialisten door communisten afgezet, die de tweede Radenrepubliek uitriepen. Op 1 mei 1919 werd de radenrepubliek ten val gebracht door de diverse vrijkorpsen.Na het rode experiment werd Beieren het bolwerk van extreem-rechtse nationalisten en reactionairen die tegen de republiek gekant waren. In het begin van de jaren '20 werd Gustav Ritter von Kahr (29 november 1862 - 30 juni 1934) rijkscommissaris van Beieren en trachtte haar af te scheiden van de rest van Duitsland. In 1923 poogde Adolf Hitler, gesteund door zijn nazi's en generaal Erich Ludendorff, via een staatsgreep (putsch) Von Kahr af te zetten en van Beieren een nazi-staat te maken. Deze staatsgreep werd in de kiem gesmoord. Nadien was het er vrij rustig, en Von Kahr moest na verloop van tijd plaatsmaken voor meer constitutioneel gezinde lieden. Desondanks bleef Beieren de bakermat van de nazi's en ook de belangrijkste hoofdkwartieren van de nationaal-socialisten waren er gevestigd. Na de nationaalsocialistische machtsovername (1933) werden in Neurenberg de antisemitische Neurenberger wetten afgekondigd (1935). In 1945 werd Beieren door de Amerikanen bevrijd/bezet, en zij installeerden er een interimbestuur, later na democratische verkiezingen vervangen door een Beierse regering. De Rijnpalts bleef gescheiden van Beieren en ging deel uit maken van de deelstaat Rijnland-Palts. Sindsdien groeide Beieren uit tot de rijkste deelstaat van Duitsland. Het wordt tegenwoordig vrijwel ononderbroken geregeerd door de Christelijk-Sociale Unie (CSU), de Beierse zusterpartij van de Christen-Democratische Unie (CDU).
  • Berlijn (Duits: Berlin) is de hoofdstad van Duitsland en als stadstaat een deelstaat van dat land. Hoofdstad: Berlijn. Oppervlakte: 891,85 km²
    Bevolking: 3.415.742, Bevolkingsdichtheid: 3818 inwoners per km². Politiek: Minister-president: Klaus Wowereit (SPD) (regerend burgemeester)
    Coalitie: SPD/Die Linkspartei. Stemmen in de Bondsraad: 4. Het is een metropool en de grootste stad van het land, met 3.415.742 inwoners. Het is tevens één van de grootste steden van de Europese Unie. Ook geldt het in Europa als één van de grootste culturele, politieke en wetenschappelijke centra. De stad is ook bekend vanwege het hoog-ontwikkelde culturele leven (festivals, nachtleven, musea, kunsttentoonstellingen enz.) en de liberale levensstijl, moderne tijdgeest en de lage kosten. Bovendien is Berlijn één van de groenste steden van Europa: 18% van Berlijn bestaat uit natuur en parken en 7% uit meren, rivieren en kanalen. De stad ligt in het noordoosten van het land, aan de rivier de Spree en wordt omsloten door de deelstaat Brandenburg, waarvan ze sinds 1920 geen deel meer uitmaakt. Eigenlijk bestaat Berlijn uit twee steden. Rond 1230 hebben de graven Johan I en Otto III de stad Berlijn-Cölln gesticht. Helaas zijn de aktes van de stichting niet bewaard gebleven. De eerste keer dat ze genoemd worden is 1251 voor Berlijn en 1261 voor Cölln. In 1307 besloten de twee gemeenschappen samen te gaan en in 1400 hadden de plaatsen in totaal ongeveer 8000 inwoners. Al vóór de stadsstichting moet er echter bewoning zijn geweest. Op de Petriplatz werden in 2008 resten van een eikenhouten balk gevonden, die in 1192 moet zijn gekapt.De naam Berlijn is waarschijnlijk afkomstig van het slavische woord 'berl', dat moeras betekent. Cölln is afgeleid van Colonia. Hiermee kan kolonie van Berlijn bedoeld zijn, maar het zou ook een herinnering van de eerste bewoners aan hun stad van herkomst kunnen zijn, namelijk Keulen. Beide stadsdelen sloten in 1307 een verdrag tot betere en verdergaande samenwerking, maar beide delen behielden een aparte bestuursraad. De nauwe samenwerking was bittere noodzaak in de roerige tijden die volgden. De stad werd nu als eenheid gezien en vormde een stevig bolwerk in de tijd dat nieuwe heersers uit onder andere Beieren hun oog op Berlijn-Cölln hadden laten vallen. Dorpen in het noorden en zuiden van de stad werden opgekocht en bij de stad gevoegd en Berlijn-Cölln werd Hanzestad. De beroemdste straat in Berlijn werd reeds in 1647 ontworpen. Om een betere verbinding met de Tiergarten te bewerkstelligen werd vanaf de Hundebrücke een laan aangelegd met zes rijen linde- en notenbomen, Unter den Linden. Echter door de aanleg van de vestingwerken werd de laan in 1673 naar zijn huidige vorm verlegd. Tussen 1819 en 1840 groeide het inwonertal van 201.000 tot 328.000 en nieuwe huizen waren derhalve nodig. Binnen de stadsmuren waren nog enkele onbebouwde stukken die nu rap volgebouwd werden om al de nieuwkomers te kunnen huisvesten. De aanwezige weides werden hiertoe opgeofferd in het noordoosten en zuidwesten. Het plan voor de wijk Köpenicker Feld ontstond reeds in 1825 maar werd pas in 1840 verwezenlijkt wegens geldgebrek om de landbouwers uit te kopen en schadeloos te stellen. De oude, reeds aanwezige straten bleven behouden maar de nieuwe aangelegde straten werden volgens bouwplan zodanig aangelegd dat er vierkante stukken bouwgrond ontstonden, diagonaal doorsneden door de oude straten. Hedentendage is Berlijn een hypermoderne stad waar veel wordt gebouwd. Dankzij de samenvoeging van de twee (Oost en West) , heeft Berlijn als hoofdstad van het Duitsland van tegenwoordig een ontzag inboezemende grootheid. Die grootheid komt tot uitdrukking bij een wandeling over de Kurfürstendam.
  • Het Bundesland Brandenburg (Nedersaksisch: Brannenborg, Nedersorbisch: Kraj Bramborska) is een deelstaat in het Oosten van Duitsland. Hoofdstad: Potsdam, Oppervlakte: 29.475 km², Bevolking: 2.573.800 (2003), Bevolkingsdichtheid: 87 inw./km². Politiek: Minister-president: Matthias Platzeck (SPD, Coalitie: SPD/CDU. Stemmen in de Bondsraad: 4. Het is een relatief dunbevolkte deelstaat, die georiënteerd is op de stad Berlijn, die wel bij het historische Brandenburg hoort, maar er sinds 1920 als een enclave middenin ligt. De hoofdstad is Potsdam. Een andere grotere stad is Cottbus in het zuidoosten, in het gebied waar zich een kleine Sorbische minderheid bevindt. Brandenburg grenst in het Oosten aan Polen en aan de deelstaten Mecklenburg-Vorpommeren in het Noorden, Sachsen in het Zuiden, Sachsen-Anhalt in het Westen en Nedersachsen in het uiterste Noordwesten.
  • De Vrije Hanzestad Bremen ligt in Noord-Duitsland. Samen met Bremerhaven vormen de stad de deelstaat Vrije Hanzestad Bremen. De stad telt 548.477 inwoners. (tiende stad van het land).Deelstaat Bremen. Oppervlakte 325,42 km², Bevolking 548.477 (31 december 2006). Bevolkingsdichtheid 1685 inw/km². Stadkernen 5 districten (Stadtbezirke) met 23 stadsdelen (Stadtteile). Bürgermeister en Präsident des Senats: Jens Böhrnsen (SPD). De stad ligt aan weerszijden van de Wezer, de rivier waaraan de oude Hanzestad waarschijnlijk zijn bestaan te danken heeft. De rivier verbreedt zich even voorbij de stad en maakt de stad bereikbaar voor zeeschepen. De havenactiviteiten vinden tegenwoordig echter vooral plaats in Bremerhaven, dat 60 km noordelijker en direct aan zee ligt.
  • De Vrije en Hanzestad Hamburg (Nedersaksisch: Hamborg) is een stad en metropool in Duitsland. Het is de op één na grootste stad van het land en tevens de belangrijkste havenstad. De stad ligt aan de rivier de Elbe. De stad maakt geen deel uit van een deelstaat, maar vormt er zelf een. Binnen de officiële grenzen, die ongeveer 755 km² omsluiten, wonen 1.741.182 inwoners. In aangrenzende stedelijke gebieden wonen er nog eens 750.000. In de agglomeratie als geheel wonen, op 18.100 km², 4 miljoen mensen. Hamburg kent diverse vormen van industrie, heeft een metro en vliegvelden (Hamburg Airport). De Alte Elbtunnel (1911) was de eerste rivierondertunneling op het Europese continent. Er zijn diverse wetenschappelijke instellingen, onder andere een universiteit en het Max-Planck-Instituut. De meeste historische gebouwen zijn in de Tweede Wereldoorlog verwoest tijdens het bombardement van Hamburg
  • Het Bundesland Hessen ligt in het midden van Duitsland en is een gebied met hoge economische kracht. De hoofdstad van Hessen is Wiesbaden, de grootste stad is Frankfurt am Main. Oppervlakte: 21.114 km², Bevolking: 6.083.627 (2002), Bevolkingsdichtheid: 288 inw./km². Politiek: Minister-president: Roland Koch (CDU). Coalitie: CDU-FPD, Stemmen in de Bondsraad: 5. Gelegen in het midden van Duitsland, grenst Hessen aan (vanuit het noordwesten en met de klok mee) de Duitse deelstaten Noord-Rijnland-Westfalen, Nedersaksen, Thüringen, Beieren, Baden-Württemberg en Rijnland-Palts. In het zuiden van Hessen ligt het Rijn-Main-gebied met de grote steden Frankfurt am Main, Hanau, Wiesbaden, Mainz en Darmstadt. Dit gebied ligt overigens gedeeltelijk buiten Hessen. Universiteiten bevinden zich in Darmstadt, Frankfurt, Gießen, Marburg en Kassel.
  • Mecklenburg-Voor-Pommeren (vaak gespeld als Mecklenburg-Voorpommeren; Duits: Mecklenburg-Vorpommern, Nedersaksisch: Mekelnborg-Vörpommern) is een deelstaat in het Noordoosten van Duitsland. Hoofdstad: Schwerin. Oppervlakte: 23.185 km², Bevolking: 1.679.682 (31-12-2007)
    Bevolkingsdichtheid: 77 inw./km². Politiek: Minister-president: Erwin Sellering (SPD), Coalitie: SPD-CDU Stemmen in de Bondsraad: 3. Daarmee behoort het tot de dunstbevolkte deelstaten van de Bondsrepubliek. De hoofdstad is Schwerin, maar de grootste stad is de havenstad Rostock. Mecklenburg-Voor-Pommeren wordt in het Noorden begrensd door de Oostzee, waarin grote eilanden als Rügen en Usedom en een reeks kleinere eilanden liggen. De aangrenzende deelstaten zijn Sleeswijk-Holstein in het westen, Nedersaksen in het Zuidwesten en Brandenburg in het Zuiden. In het Oosten grenst het aan Polen (West-Pommeren). In het Zuidwesten vormt de Elbe de grens van de deelstaat en in het Oosten de Oder. Grotere steden zijn naast Rostock en Schwerin ook Stralsund, Greifswald, Wismar en Neubrandenburg.
  • Nedersaksen (Duits: Nieder-Sachsen)is wat betreft oppervlakte de op een na grootste deelstaat van Duitsland. Het Bundesland is de op drie na volkrijkste, en qua oppervlakte de tweede van Duitslands zestien deelstaten. De hoofdstad is Hannover. Hoofdstad: Hannover. Oppervlakte: 47.618,24 km², Bevolking: 7.983.000 (4.) ((1 januari 2008)), Bevolkingsdichtheid: 167,86 inw./km². Politiek: Minister-president: Christian Wulff (CDU), Coalitie: CDU-FDP-coalitie. Stemmen in de Bondsraad: 6. De Oost-Friese Waddeneilanden horen bij Nedersaksen. De deelstaat is groter dan Nederland. De economisch sterke kernen bevinden zich in het zuidelijke gedeelte van de deelstaat, rond de grote steden Hannover-Hildesheim en Braunschweig-Salzgitter-Wolfsburg. Ook in de regio rond Osnabrück ligt een industrieel zwaartepunt. De Nedersaksische economie wordt voornamelijk gekenmerkt door de dominante rol van de automobielindustrie en haar toeleveranciers. Bijna eenvierde van het totaal aantal mensen dat in de industrie werkzaam is, heeft een baan in deze sector. Ook voor de machinebouw en de chemische industrie is Nedersaksen een belangrijke vestigingsplaats. Verder zijn de ICT, de biotechnologie en de windenergie sectoren die sterk in ontwikkeling zijn.
Wapen
Deelstaat
Rheinland-
Pfalz
Wapen
Land
Nordrhein-
Westfalen
Wapen
Bundesland
Saarland
Wapen
Deelstaat
Sachsen-
Anhalt
Wapen
Vrijstaat
Sachsen
Wapen
Deelstaat
Schleswig-
Holstein

Wapen
Vrijstaat
Thüringen

Wapen
Vrijstaat
Baden-
Württemberg
               
Op afbeelding klikken voor vergroting
               
  • Rijnland-Palts (Duits: Rheinland-Pfalz) is een van de zestien deelstaten van Duitsland en heeft een oppervlakte van 19.853,44 km² en 4.042.860 inwoners. De hoofdstad is Mainz. Oppervlakte: 19.853,44 km², Bevolking: 4.042.860[1] (31 december 2006). Bevolkingsdichtheid: 205 inw./km². Politiek: Minister-president: Kurt Beck (SPD), Coalitie: SPD. Stemmen in de Bondsraad: 4. Rijnland-Palts ligt in het zuidwesten van Duitsland en grenst aan (vanuit het Noorden, met de klok mee) Noord-Rijnland-Westfalen, Hessen, Baden-Württemberg, Frankrijk, Saarland, Luxemburg en België. In het nieuwe, kunstmatig samengevoegde land was er in de eerste jaren weinig 'nationaal' gevoel, en er ontstonden stromingen om de oude grenzen van de Pruisische en Beierse gebieden te herstellen. In 1956 werd op basis van artikel 29 van de Duitse grondwet in de voormalige Regierungsbezirken Koblenz, Trier, Montabaur, Rheinhessen en in de Palts referenda georganiseerd, waarbij de bevolking de wens kon uiten om de betroffen gebieden bij Noord-Rijnland-Westfalen, Beieren en Baden-Württemberg aan te sluiten. Alle referenda, met uitzondering van het referendum in de Palts verkregen de noodzakelijke meerderheid, maar de uitvoering van de gebiedswijzigingen liet bijna 20 jaar op zich wachten. Bij de volkstemming, die op 19 januari 1975 doorgevoerd werd, en die de finale bevestiging van de wijzigingen zou moeten zijn, werd noch het noodzakelijke quorum, noch de meerderheid van de uitgebrachte stemmen gehaald. Hierdoor heeft het land nog steeds de grenzen van 1946.
  • Noord-Rijnland-Westfalen of Noordrijn-Westfalen (Duits: Nordrhein-Westfalen) is qua oppervlakte vierde en qua inwonertal eerste, van Duitslands zestien deelstaten (Bundesländer). Oppervlakte: 34.080 km², Bevolking: 18.028.745 (31-12-2006). Bevolkingsdichtheid: 529 inw./km². De hoofdstad is Düsseldorf. Politiek: Minister-president: Jürgen Rüttgers (CDU), Coalitie: CDU/FDP. Stemmen in de Bondsraad: 6. De deelstaat staat vooral bekend om het zeer uitgebreide industriële en stedelijke Ruhrgebied (Essen, Dortmund, Duisburg, Oberhausen, Gelsenkirchen en Bochum), maar ook om de aangrenzende stedelijke gebieden langs de Rijn (Krefeld, Düsseldorf, Neuss, Leverkusen, Keulen en Bonn). Samen noemt men dit de Rijn-Ruhr regio en het is de grootste en belangrijkste economische deel van Duitsland. Andere belangrijke steden zijn Bielefeld, Münster, Wuppertal, Mönchengladbach en het historische Aken. Het noordelijke deel van het vroegere Westfalen, behoort nu bij de deelstaat Nedersaksen (omgeving Osnabrück). Voor veel mensen is de naam Noord-Rijnland-Westfalen synoniem aan grote industriële complexen en uitgebreide, aan elkaar vastzittende, steden. Men vergeet dan echter dat het grootste deel van de deelstaat bedekt is met bossen en agrarisch gebied. De zuidelijke delen van het Teutoburgerwoud bevinden zich in het Noordoosten. In het Zuidwesten bevindt zich de noordflank van de Eifel. In het Zuidoosten bevinden zich het dunbevolkte, bosrijke en toeristische Bergische Land, Sauerland, Siegerland en Westerwoud. Het Sauerland is zeer geliefd als wintersportgebied, vooral ook bij Nederlanders. Daar bevindt zich ook het hoogste punt van de deelstaat, de Langenberg (843,2 m). De bekendere Kahlen Asten is met 841,9 m net iets lager. Het laagste punt is het dorp Zyfflich bij Kranenburg, vlak bij de Nederlandse grens (9 m boven zeeniveau). De belangrijkste rivieren die (deels) door Noord-Rijnland-Westfalen lopen zijn, de Rijn, de Ruhr, de Eems, de Lippe en de Wezer. De Ruhr is een zijrivier van de Rijn. Die laatste komt bij Bad Godesberg de deelstaat binnen en verlaat deze bij Emmerik in het noordwesten.
  • Saarland (historisch Saargebied) is ook een van de zestien deelstaten (Bundesländer) in Duitsland. De hoofdstad is Saarbrücken. Oppervlakte: 2570 km², Bevolking: 1.062.000 (2003). Bevolkingsdichtheid: 420 inw./km². Politiek: Minister-president: Peter Müller (CDU), Coalitie: CDU. Stemmen in de Bondsraad: 3. Saarland wordt begrensd door Frankrijk in het zuiden, Groothertogdom Luxemburg in het westen en Rijnland-Palts in het noorden en oosten. De deelstaat is genoemd naar de Saar, een rivier die stroomt van het zuiden naar het noordwesten Saarland ontstond in 1920 door de Vrede van Versailles. Het bestond uit delen van de Pruisische Rijnprovincie en de Beierse Palts. Het gebied stond gedurende 15 jaar onder het bestuur van de Volkenbond. Hierna werd een referendum gehouden op 13 januari 1935, waarbij bleek dat 90.3% van de stemmers aansluiting bij Duitsland wilde. De nazi-regering noemde het gebied: Westmark. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Bondsrepubliek Duitsland in 1949 gevormd uit een deel van de Amerikaanse, Britse en Franse bezettingszones van het voormalige Duitse Rijk, met uitzondering van de westelijke sectoren van Berlijn en van Saarland dat onder Frans bestuur kwam. In 1954 boden Frankrijk en Duitsland aan om het gebied onafhankelijk te laten worden, hetgeen echter afgewezen werd in een volksbesluit, waarbij dit plan verworpen werd met 67.7%. Op 27 oktober 1956 werd middels door het Saarverdrag over eengekomen dat Saarland toestemming moest krijgen om zich bij de Bondsrepubliek Duitsland aan te sluiten. Dat gebeurde op 1 januari 1957.
  • Saksen-Anhalt (Duits: Sachsen-Anhalt, Nedersaksisch: Sassen-Anholt) is een deelstaat in het midden van Duitsland. De hoofdstad is Magdeburg. Aangrenzende deelstaten zijn Nedersaksen in het noordwesten, Brandenburg in het zuidoosten, Saksen in het zuidoosten en Thüringen in het zuidwesten. Hoofdstad: Magdeburg. Oppervlakte: 20.447 km², Bevolking: 2.044.714 (31-12-2007). Bevolkingsdichtheid: 118 inw./km². Politiek: Minister-president: Wolfgang Böhmer (CDU), Coalitie: CDU/FDP. Stemmen in de Bondsraad: 4. Saksen-Anhalt bestaat als bestuurlijke eenheid sinds 1945. Na het Congres van Wenen (1815) werd in Pruisen de provincie Saksen in het leven geroepen, met daarin als enclave de hertogdommen Anhalt-Dessau, Anhalt-Köthen en Anhalt-Bernburg (sinds 1863 verenigd tot Anhalt). De provincie Saksen werd in 1944 opgedeeld in de provincies Halle-Merseburg en Magdeburg, terwijl het Regierungsbezirk Erfurt onder gezag van de Rijksstadhouder in Thüringen werd gesteld. In 1945 werden deze provincies met Anhalt, de enclave Calvörde (voorheen van Brunswijk = Braunschweig), het oosten van het district Blankenburg in de Harz (eveneens Brunswijks) en de Thüringse enclave Allstedt weer verenigd tot de provincie Saksen, die echter nog datzelfde jaar werd omgedoopt in Saksen-Anhalt. Deze provincie kreeg na het opheffen van de staat Pruisen in 1947 de status van deelstaat (Land) en behoorde sinds 1949 tot de Duitse Democratische Republiek. In 1952 werd Saksen-Anhalt opgedeeld in de districten Halle en Magdeburg. Na de Duitse hereniging in 1990 werd de deelstaat hersteld.
  • De Vrijstaat Saksen (Duits: Freistaat Sachsen, Oppersorbisch: Swobodny stat Sakska, Nedersorbisch: Zwězkowy kraj Sakska) is een deelstaat in het oosten van Duitsland. De hoofdstad is Dresden. Oppervlakte: 18.338 km², Bevolking: 4.230.919 (31 juli 2007). Bevolkingsdichtheid: 251 inw./km². Politiek: Minister-president: Stanislaw Tillich (CDU), Coalitie: CDU-SPD. Stemmen in de Bondsraad: 4. Saksen grenst aan (van het Oosten met de klok mee) Polen, Tsjechië en aan de Duitse deelstaten Beieren, Thüringen, Saksen-Anhalt en Brandenburg. Andere belangrijke steden zijn Leipzig, Chemnitz en Zwickau. De eerste Vrijstaat Saksen ontstond in 1918 nadat koning Frederik August III aftrad en het Koninkrijk Saksen werd opgeheven. In 1945 ontstond de deelstaat Saksen als onderdeel van de door de Sovjets bezette zone en omvatte het grondgebied van de voormalige vrijstaat en delen van de Pruisische provincie Silezië ten westen van de rivier de Neisse. In 1952 werd de deelstaat Saksen opgeheven en opgedeeld in drie kleinere districten van de Duitse Democratische Republiek (DDR): Leipzig, Dresden en Chemnitz (dat later zou worden omgedoopt tot Karl-Marx-Stadt). De deelstaat Saksen werd via het grondwetsartikel voor de vorming van deelstaten in de voormalige DDR van 22 juli 1990 opnieuw opgericht. De Wet trad in werking op 3 oktober 1990 (Dag van de Duitse Hereniging). Met het bijtreden van de DDR tot het grondwettelijke gebied van de Duitse Bondsrepubliek werd de deelstaat Saksen weer de Vrijstaat Saksen.
  • Sleeswijk-Holstein (Duits: Schleswig-Holstein) is de noordelijkste van de zestien deelstaten (Bundesländer) van Duitsland. Sleeswijk-Holstein is na Saarland en de stadsdeelstaten Hamburg, Bremen en Berlijn de kleinste deelstaat. Hoofdstad: Kiel. Oppervlakte: 15.761,4 km². Bevolking: 2.833.250 (31-03-2007), Bevolkingsdichtheid: 178 inw./km². Politiek: Minister-president: Peter Harry Carstensen (CDU), Coalitie: CDU/SPD. Stemmen in de Bondsraad: 4. Sleeswijk-Holstein ligt in de kern van het schiereiland Jutland in het Noorden van Duitsland. De deelstaat grenst aan Denemarken in het Noorden, de Noordzee in het Westen, de Oostzee en Mecklenburg-Voor-Pommeren in het Oosten en Nedersaksen en Hamburg in het Zuiden. Sleeswijk en Holstein waren reeds sinds de prehistorie bewoond en kwamen in 1460 aan Christiaan I van Denemarken. De gebieden werden in de loop der tijd opgedeeld, maar in 1773 weer verenigd onder de Deense kroon. In tegenstelling tot Sleeswijk (dat aanvankelijk vrijwel geheel Deenstalig was, maar waarvan het zuiden vanaf de 15e eeuw in toenemende mate verduitst was geraakt) werd Holstein in 1815 lid van de Duitse Bond. Het conflict tussen Denemarken en de Duitse Bond over de status van beide hertogdommen (Sleeswijk-Holsteinse kwestie) kwam na de Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog tot een oplossing toen de Vrede van Praag (23 augustus 1866) bepaalde dat de beide hertogdommen aan Pruisen toekwamen, dat ze verenigde tot de provincie Sleeswijk-Holstein. Duitsland moest conform het Verdrag van Versailles in 1920 Noord-Sleeswijk na een plebisciet aldaar aan Denemarken afstaan. Na de Tweede Wereldoorlog werd een klein deel van Sleeswijk-Holstein ten oosten van Ratzeburg bij Mecklenburg ingedeeld en de provincie zelf deel van de Britse bezettingszone. In 1946 werd uit het resterende gebied de deelstaat Sleeswijk-Holstein in het leven geroepen, die in 1949 deel van de Bondsrepubliek Duitsland werd.
  • De Vrijstaat Thüringen (Duits: Freistaat Thüringen) is een deelstaat in het midden van Duitsland. Oppervlakte: 16.171 km², Bevolking: 2.311.140[1] (31-12-2006). Bevolkingsdichtheid: 148 inw./km². De Hoofdstad is Erfurt. Politiek: Minister-president: Dieter Althaus (CDU), Coalitie: CDU. Stemmen in de Bondsraad: 3. Thüringen ligt in het midden van Duitsland en grenst aan de deelstaten Hessen, Beieren, Saksen, Saksen-Anhalt en Nedersaksen. Het Zuiden van Thüringen wordt gedomineerd door het bosgebied het Thüringer Woud. De Vrijstaat Thüringen ontstond op 1 mei 1920 door samenvoeging van de Thüringse staten, de in 1918 tot vrijstaten dan wel volksstaten verklaarde monarchieën Saksen-Weimar-Eisenach, de Vrijstaat Gotha (Saksen-Coburg en Gotha had zich inmiddels opgesplitst), Saksen-Altenburg, Saksen-Meiningen, de Volksstaat Reuss (bestaande uit de voormalige vorstendommen Reuss oudere linie en Reuss jongere linie), Schwarzburg-Rudolstadt en Schwarzburg-Sondershausen.
  • Baden-Württemberg is een deelstaat in het zuidwesten van Duitsland. De deelstaat heeft een oppervlakte van 35.750 km² en 10.692.000 inwoners. Bevolkingsdichtheid: 294/km². De hoofdstad is Stuttgart. Politiek: Minister-president: Günther Oettinger (CDU), Coalitie: CDU/FDP. Stemmen in de Bondsraad: 6. Baden-Württemberg grenst aan Zwitserland in het zuiden, Frankrijk in het westen en aan de Duitse deelstaten Rijnland-Palts, Hessen en Beieren.
  • Baden-Württemberg bestaat uit de voormalige landen Baden en Württemberg en uit een voormalige exclave van Pruisen, de Hohenzollerische Lande. Al in 1918/1919 waren er pogingen deze drie gebieden tot één deelstaat te verenigen. Na de Tweede Wereldoorlog behoorden Noord-Baden en Noord-Württemberg tot de Amerikaanse bezettingszone en het zuiden met Hohenzollern tot de Franse bezettingszone. De Amerikanen stichtten in 1945 op hun gebied de nieuwe deelstaat Württemberg-Baden met als hoofdstad Stuttgart. De Fransen maakten van Zuid-Baden een nieuwe, verkleinde deelstaat Baden (hoofdstad: Freiburg im Breisgau) en uit Zuid-Württemberg en Hohenzollern de deelstaat Württemberg-Hohenzollern (hoofdstad: Tübingen). Pogingen deze deelstaten te verenigingen mislukten aanvankelijk door verzet van (Zuid-)Baden, maar na een referendum werd de vereniging tot Baden-Württemberg in 1952 alsnog een feit.