OranjelogoDe Huizen van Oranje en NassauNassau
Dillenburg (D)
Vlag BelgieVlag NederlandGouden KroonVlag LuxemburgVlag Duitsland

Prinsen van Oranje en Nassau

Prins Johan Willem Friso van Nassau-Dietz

Prins Johan Willem Friso
van Nassau-Dietz

Johan Willem Friso van Nassau-Dietz werd geboren te Dessau op
04-08-1687 en overleed te Strijensas op14-08-1711. Hij was de oudste zoon van Hendrik
Casimir II van Nassau-Dietz en Henriëtte Amalia van Anhalt-Dessau
. Aan zijn opvoeding werd veel
zorg besteed en zijn leermeesters waren vol lof over zijn vorderingen. Na hetoverlijden van Willem III
besloten Holland en vier andere gewesten opnieuw geen stadhouder aan te wijzen.
Johan Willem Friso mocht zich echter wel Prins van Oranje noemen. Johan werd op 9-jarige leeftijd
Vorst van Nassau-Dietz (1696- 1711), Prins van Oranje van 1702-1711, Stadhouder van Friesland
(1707- 1711)en Groningen (1708-1711)

Bij het overlijden van zijn vader in 1696 werden die verantwoordelijkheden hem in de
schoot geworpen. Zijn moeder nam als Regentes de honneurs waar tot 1707. Per die datum was hij
Stadhouder van Friesland en bij zijn meerderjarigheid ook die van Groningen. Op zijn vijftiende
maakte hij zijn eerste veldtocht mee en toen bleek hij nog niet geheel opgewassen te zijn tegen de daarbij
behorende ontberingen. Hij voelde zich echter wel op zijn plaats in het leger. Op zijn twintigste, hij werd
toen meerderjarig, werd hij aangesteld als generaal over de infanterie en werd ij stadhouder van Friesland.
Het stadhouderschap van Groningen zou een jaar later volgen.

Waar het om zijn huwelijkspartner ging verliet Johan Willem Friso zich volledig op de keuze van zijn moeder.
Aanvankelijk verliep het contact tussen Maria Louise van Hessen-Kassel voornamelijk via brieven (Friso werd
in beslag genomen door diverse veldtochten), maar in april 1709 was hij in de gelegenheid om naar Kassel af te
reizen waar het huwelijk werd gesloten. Als enige aangewezen erfgenaam van zijn achterneef
Prins-Stadhouder Willem III die in 1702 stierf, erfde hij de titel Prins van Oranje. Het vervelende was
dat na het openbaar maken van het testament van Willem III, er meer mensen waren die op die titel
aanspraak meenden te mogen maken.

De Fransman Frans Lodewijk de Conti en Willem's neef Frederik I Koning van Pruisen, claimden beiden een aansprak. Vooral die laatste deed dat met behulp van het testament van hun gezamenlijk voorvader Prins Frederik Hendrik van Oranje. Na jaren en jaren van onderhandelingen, lag een oplossing binnen de impasse te komen, werd besloten deze erfeniskwestie in 1711 in Den Haag te bespreken. Helaas trok Prins Johan Willem Friso aan het kortste eind. Op weg naar 's Gravenhage verdronk de Prins bij Moerdijk door het omslaan van zijn pont in heftig weer. Frederik I Koning van Pruisen zag zijn kans schoon en maakte daar direct gebruik van door zijn eisen aan te passen. Op die manier dat het nog eens 20 jaren aan processen en onderhandelingen heeft geduurd voordat een en ander in het reine kon worden getrokken. Een zware belasting voor de financien van de Nassau's.

De Prins nam deel - als Generaal - aan de beruchte Spaanse Successieoorlog. Tijdens
deze gevechten en wel bij de Slag van Malplaquet op 11-09-1709 was de onderlinge communicatie tussen de Legertop niet bepaald van dien aard dat dit liep als een trein. Ordonnansen die de bevelen verkeerd
overbrachten en de daaruitvoortvloeiende "Militaire vergissingen", waren aan de orde van de dag.

Door een misverstand tussen Prins Johan en de Britse commandant Sir Malborough verloren uizenden Hollanders hun leven in deze bloedige strijd, De slag werd uiteindelijk toch beslist in

Verdrinking Johan Willem Friso

het voordeel van de Geallieerden. Na deze overwinning ging Prins Johan op weg naar 's Gravenhage alwaar hij een bespreking zou voeren met zijn neef Frederik I van Pruisen over de titel Prins van Oranje en de daarbij
behorende erfenis. Die erfenis was erg groot.

Buiten de vele landerijen die Willem III had nagelaten, waren erg heel aardige titels te verdelen en ook de aloude centen.De kwestie was nu alleen, wie kreeg wat en wanneer.
Bij zijn overtocht - zeer ruw weer - op 14-07-1711 - over het Hollandsch Diep van Moerdijk naar Strijensas, verdronk de Prins en een deel van zijn gevolg.

Het tragische van dit alles was, dat kort daarop zijn zoom Willem IV van Oranje-Nassau werd geboren. Op 25-02-1712 - dus 7 maanden - na zijn dood, werd Prins Johan Willem Friso van Oranje-Nassau, Prins van Oranje, Vorst van Nassau-Dietz en voormalig Stadhouder van de Gewesten Friesland en Groningen, begraven in de Grote of Jacobijnerkerk te Leeuwarden. Daar werd zijn gebeente door de gevolgen van de Franse Revolutie van 1795 - die ook
in ons land plaats vond - onteerd en rusten slechts de resten van hem en andere familieleden van het Geslacht Nassau-Dietz in een paar simpele kisten, tesamen in de dood bijeen.

Maria Louise, Landgravin van Hessen-Cassel (* 7 februari 1688 te Kassel - + 9 april 1765) te Leeuwarden en aldaar begraven in de Jacobijnerkerk, dochter van Karel I Lodewijk, regerend Landgraaf van Hessen-Cassel en
de vrome Maria Amalia, Hertogin van Koerland
, trouwde met Prins Johan Willem Friso van Nassau-Dietz te Kassel op 26 april 1709. Maria Louise was het tiende kind van de in totaal zestien kinderen die de Graaf of Gravin van Hessen-Cassel titel kregen. In Maria Louise's opvoeding werd een sterke nadruk gelegd op plichtsbesef en soberheid. Dit blijkt ook uit haar eenvoudige stijl van leven en het feit dat zij een trouwkerkgangster was.

Laten liet zij weten dat ze, voordat ze zich in Friesland vestigde, nooit wijn had gedronken (haar favoriete drank was thee). Haar vader was een bondgenoot van Prins Willem III van Oranje-Nassau in diens anti-houding ten opzichte van Frankrijk. De Landgravin kreeg een puriteinse opvoeding. In het jaar 1707 was er sprake van een mogelijk huwelijk tussen haar en de Nederlandse Prins en Friese Stadhouder Johan Willem Lodewijk.Johan Willem vond het weleen aardige vrouw. Maria was een slanke verschijning en nauwelijk of niet door de ziekte van die tijd, de Pokken,geschonden. Zij was stil en wellevend in de omgang. De bruidsschat werd bepaald op f. 40.000,-. Na de bruiloft die flink werd gevierd in Kassel tot in de kleine uurtjes, deed het paar - een paar dagen later - hun intree in Leeuwarden.


Marie Louise "Marijke Moi " van
Hessen-Kassel

Prins Johan Willem Friso was gekleed in het gala-uniform, werd omringd door hellebaardiers en tevens vooraf gegaan door manschappen in ook gala-uniformen. De Friezen waren uiterst tevreden met wat zij zagen. Ze vonden de Vorstin - zij was dankzij haar huwelijk niet alleen Prinses van Oranje maar
ook Vorstin van Nassau-Dietz, daar de Prins reeds op 9-jarige leeftijd was gekroond tot Koning van zijn Vorstendom Nassau-Dietz - in een woord geweldig.
De uitgaven van het Friese hof verdubbelden. Was eerst f.300,-. per week voldoende, thans werd dat bedrag f.600,-. in de week.

Door de vele beslommeringen van de Vorst, zag Vorstin Maria haar gemaal uiterst weinig. De Prins van Oranje was voortdurend bij zijn legeronderdeel.
Helaas duurde het huwelijk slechts twee jaar doordat de Prins verdronk tijdens een al eerder vermelde overtocht met een pont bij de Moerdijk. Het
trieste van dit alles maar misschien was dat ook wel prettig te noemen was, dat zes weken later bracht de Vorstin van Nassau-Dietz en Prinses van Oranje
haar zoon ter wereld, Willem IV van Oranje Nassau.


Marijke Moi en haar kinderen

Zijn vader heeft de jonge Prins nimmer in levende lijve mogen aanschouwen. Hetgeen de latere Prins Willem IV tekende voor de rest van zijn leven. De Staten van Friesland benoemden de weduwe tot Gouvernante van haar zoon. Geplaagd door de grote schuldenlast die de leefstijl van de Vorst en Vorstin met zich had mee gebracht, besloot Maria Louise, Vorstin van Nassau-Dietz, Prinses van Oranje en Landgravin van Hessen-Cassel, tot rigoureuze bezuinigingen.

Zij liet in 1713, 61 schilderijen uit het bezit van de Koning-Stadhouder veilen voor een bedrag van
f.59.000,-. Hieronder bevonden zich werken van - ook in die tijd - zeer bekende schilders als Van Dijck,
Rubens en vele andere grote meesters. Haar bezuinigingen boekten een goed resultaat. Later kocht de Vorstin-Prinses zich een fraai stuk grond buiten Leeuwarden waar het buiten Marienburg werd
aangelegd. In 1728 verwierf zij ook het Liauckemahuis in Leeuwarden, dat met enkele buurpanden het Prinsenhof vormde. Daarin vestigde zij zich in 1731, wanneer haar zoon, Prins-Stadhouder Willem I van Oranje zijn taken zelf ter hand nam.

Door de eenvoudige levenswijze die Maria erop na hield, alsmede de nederigheid en de vriendelijke omgang met mensen van allerlei pluimage, had deze Prinses van Oranje veel gevoelens weten op te wekken. Zeker bij de Friese bevolking waar haar man Stadhouder van was. Als dank voor het respect dat zij bij de vrij gevochten Friezen had verdiend, noemde men haar'Maaike Muoi'.

De Vorstin van Nassau-Dietz, Prinses van Oranje en Landgravin van Hessen-Kassel stierf op 9 april 1765 en werd - zoals gebruikelijk - bijgezet te Leeuwarden in de Jacobijnerkerk.

Prins-Stadhouder Johan Willem Friso van Nassau-Dietz trad in het huwelijk te Kassel op 27-04-1709 met Prinses Maria Louise van Hessen-Cassel
(* 1688 - + 1765).

1.) Anna Charlotte Amalia (* 1710 - + 1777) en zij huwde met Frederik van Baden-Durlach
(* 1703 - + 1732)

2.) Willem IV Karel Hendrik Friso (* 1711 - + 1751) en hij trad in het huwelijk met
Prinses Anna van Hannover
(* 1709 - + 1759)

De stamboom van Johan Willem Friso is te volgen in het vet groen.

Vader: Willem de Rijke van Nassau (* 1487 - + 1559):
Graaf van Nassau, Katzenelnbogen (1557), Vianden en Dietz.

Hij trouwde voor de 2e keer in 1531 te Siegen met
Juliana, Gravin van Stolberg-Wenigerode (* 1506 - + 1580)

Kinderen:

1e Zoon: Willem I de Zwijger van Nassau, Slot Dillenburg,(* 24-04-1544 - + 10-07-1584 te Delft).
Prins van Oranje 1544-1584, (deze tak sterft uit in 1702)

2e Zoon: Johan 'de Oudere' van Nassau-Dietz (* 1536 - + 1606)

----------------------------------------------------------------------------------------

Vader: Johan 'de Oudere' van Nassau-Dietz (* 1536 - + 1606).
Graaf van Nassau-Dillenburg, Katzenelnbogen en Dietz, Siegen Hademar, Beilstein, Stadhouder van Gelderland.

(1e X 1559)

Moeder: Elisabeth van Leuchtenberg * 1537 - + 1579).

1e Zoon: Willem Lodewijk van Nassau-Dietz, (* Dillenburg, 13-03-1560 - + Leeuwarden, 13-07-1620
2e Zoon: Ernst Casimir van Nassau-Dietz
(* 1573 - + 1632).

----------------------------------------------------------------------------------------

Vader: Ernst Casimir van Nassau-Dietz (* Dillenburg 22-12-1573 - + Roermond 02-06-1632)
(X 8 juni 1607 te Groningen bij Halberstadt) Moeder: Sofia Hedwig von Braunschweig-Wolfenbuttel
1e Zoon: Hendrik Casimir I van Nassau-Dietz, gesneuveld te Hulst 1640.

2e Zoon: Willem Frederik van Nassau-Dietz, (Arnhem, * 07-08-1613 - Arnhem, + 31-10-1664)

Vader: Willem Frederik van Nassau-Dietz, (Arnhem, * 07-08-1613 - Leeuwarden, + 31-10-1664)
( 2e X mei 1652 te Kleef)

Moeder: Prinses Albertine Agnes van Oranje-Nassau ('s Gravenhage, * 09-04-1634 - Oranjewoud, + 24-05-1696)
Dochter van Prins Frederik Hendrik van Oranje-Nassau en Amalia van Solms

Albertine Agnes Stammoeder van het huidige huis van Oranje-Nassau.
>
Zoon: Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz (* 1657 - + 1696)

-------------------------------------------------------------------------------------

Vader: Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz ('s Gravenhage, * 18-01-1657 - Leeuwarden, + 15-03-1696)
Vorst van Nassau-Dietz, Graaf van Katzenelnbogen, Vianden en Spiegelberg, Baron van Liesveld.

( X 16 november 1683 te Dessau)

Moeder: Henriette Amalie von Anhalt-Dessau (* 1666 - + 1726)

Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, (* 1687 - + 1711)
Prins van Oranje in 1702

Erfgenaam van Prins Willem III van Oranje-Nassau (* 1650 - + 1702)
Prins van Oranje
----------------------------------------------------------------------------------------

Vader: Johan Willem Friso van Nassau-Dietz (* 1687 - + 1711), Prins van Oranje 1702( X 1709)

Moeder: Marie Louise von Hessen-Cassel (* 1688 - + 1765)

Zoon: Willem IV van Oranje-Nassau (* 1711 - + 1751)

----------------------------------------------------------------------------------------

Vader: Willem IV van Oranje-Nassau (* 1711 - + 1751), Prins van Oranje

( X 1734)

Moeder: Anne of Great-Britain, Ierland en Hannover (* 1743 - + 1787)

Kinderen:

1e) Carolina van Oranje-Nassau (* 1743 - + 1787) getrouwd in 1760 met: Karl Christian von Nassau-Weilburg, vanaf 1890 Hertog van Luxemburg

2e) Willem V van Oranje-Nassau (* 1748 - + 1806),Prins van Oranje

----------------------------------------------------------------------------------------

Vader: Willem V van Oranje-Nassau (* 1748 - + 1806), erfstadhouder en Prins van Oranje (X 1767)

Moeder: Frederika Sophia Wilhelmina van Pruisen

Zoon: Koning Willem I Frederik van Oranje-Nassau, (* 1772 - + 1843)

Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau

Ter nagedachtenis aan deze Prins van Nassau-Dietz die een zeer prominentie plaats innam in onze historie:

Het oudste Nederlandse infanterieregiment werd naar hem genoemd: het Regiment Infanterie Johan Willem Friso.



Het Regiment Johan Willem Friso met Vlag

• De Koninklijke Militaire KapelJohan Willem Friso is verbonden aan de hier boven genoemde Infanterie Regiment met dezelfde naam.
• Ook de Mars van de jonge Prins van Friesland, die bij bijzondere gelegenheden en als eerbetoon aan de minister van Defensie wordt gespeeld,
verwijst naar deze Prins.
• In Assen is een kazerne naar hem vernoemd (Johan Willem Friso kazerne).Johan Willem Frisokazerne
Johan Willem Friso kazerne

• In Oud-Krispijn (een stadswijk van Dordrecht), in Sperkhem (wijk in de Friese stad Sneek), Krabbendijke, Elst (Gelderland), Leeuwarden, Zoetermeer, Kampen (Overijssel), Utrecht, Groningen, Harlingen, Twello, Strijensas en Rijssen zijn er straten naar hem vernoemd.
• In Voorschoten, Hoogezand, Leidschendam, Breda, IJsselstein en Weert is een laan naar hem vernoemd.
• De Johan Willem Frisoscholen in Leeuwarden en in Heythuysen zijn eveneens naar hem vernoemd.